De vondst van een uitzonderlijk goed bewaarde kogge in de IJssel gaf in Kampen een nieuwe impuls aan het Hanzeverhaal. In samenwerking met Hanzesteden Marketing, onderdeel van MarketingOost, werd onderzocht hoe dit erfgoed kan uitgroeien tot Museo Diffuso: een museum zonder muren waarin meerdere Hanzesteden samen één groter verhaal vertellen. Wethouder Bas Wonink vertelt wat dit traject oplevert voor Kampen en de regio.
Het project vindt zijn oorsprong in een unieke ontdekking in Kampen: de vondst van een gezonken kogge in de IJssel. Dit schip blijkt een van de best bewaarde koggeschepen ter wereld te zijn. Die vondst bracht meer teweeg dan alleen archeologische verwondering. Het riep direct de vraag op: met zo’n weergaloze geschiedenis móeten we iets doen.
De kogge staat symbool voor de Hanze, en daarmee voor een essentieel onderdeel van de identiteit en geschiedenis van Kampen. Al snel ontstond het besef dat dit verhaal groter is dan één stad. De Hanze is een netwerk, een manier van denken en samenwerken, en die kracht wilden we opnieuw tot leven brengen.
Vanuit die gedachte groeide de ambitie voor een Nationaal Hanzemuseum. Niet als één losstaand museum, maar als een verhaal dat meerdere steden met elkaar verbindt. Het Hanzejaar in 2023 liet zien hoeveel energie en potentie er in die samenwerking zit en dat smaakte naar meer. We wilden structureel meer doen met het Hanze-DNA en dat heeft geleid tot dit project.
De kern van het onderzoek is dat de som der delen groter is dan het geheel. Iedere Hanzestad heeft zijn eigen verhaal, karakter en kracht. Door die verhalen niet los te presenteren, maar te verbinden, ontstaat een veel sterkere propositie.
Het onderzoek bestond uit:
– gesprekken en interviews met de betrokken gemeenten
– gezamenlijke sessies met erfgoed- en vrijetijdspartners
– deskresearch naar beleid, erfgoed en vrijetijdseconomie
– en het verkennen van hoe verhalen, fysieke plekken en digitale middelen samen kunnen komen.
De uitkomst is een gedeeld concept: Museo Diffuso. Een museum zonder muren, waarin iedere stad zijn eigen verhaal vertelt, op zijn eigen manier, maar altijd als onderdeel van één groter Hanzeverhaal. Met fysieke plekken in de stad, aangevuld met verhalen en beleving via digitale middelen.
Voor Kampen én de andere Hanzesteden betekent dit:
– een sterker en samenhangend aanbod
– meer redenen voor bezoekers om langer te blijven
– een sterkere positionering en benutting van ons gezamenlijke culturele erfgoed als fundament voor zowel identiteit als aantrekkingskrachten een duidelijke impuls voor de vrijetijdseconomie
Uiteindelijk worden we hier samen beter van. Door bezoekers te verleiden meerdere Hanzesteden te ontdekken, versterken we niet alleen de afzonderlijke steden, maar de hele regio.
De keuze voor Hanzesteden Marketing was voor ons heel logisch. We werken al meer dan 25 jaar intensief samen en weten wat we aan elkaar hebben.
Daarnaast beschikt Hanzesteden Marketing over precies de deskundigheid die dit onderzoek vroeg: het verbinden van cultuur, erfgoed en vrijetijdseconomie. Dat vraagt niet alleen inhoudelijke kennis, maar ook gevoel voor bestuurlijke verhoudingen en regionale samenwerking.
Ook het goede en directe contact met de provincie speelde een belangrijke rol. Dat is in een traject als dit, waarin meerdere gemeenten en schaalniveaus samenkomen, van grote waarde.
“Het was voor ons een heel logische partner.”
Bij een gemeente-overstijgend project is het belangrijk om echt te geloven in de kracht van het gezamenlijke verhaal. Durf voorbij je eigen gemeentegrenzen te kijken en zie hoe verhalen elkaar kunnen versterken.
Daarnaast vraagt zo’n traject om inhoudelijke diepgang. Je moet gefascineerd zijn door de geschiedenis, maar die ook kunnen vertalen naar het heden en naar concrete keuzes voor de toekomst. Veel thema’s uit het Hanzeverleden – samenwerking, vertrouwen en verbinding – zijn vandaag nog steeds actueel.
Een belangrijke les is daarom: zoek de juiste partners. Kijk goed waar kennis, ervaring en netwerk al aanwezig zijn en maak daar gebruik van. Een traject waarin erfgoed, cultuur en vrijetijdseconomie samenkomen vraagt om partijen die die werelden begrijpen én kunnen verbinden, en die ervaring hebben met samenwerken op regionaal en provinciaal niveau.
Over vijf jaar hopen we dat er een prachtig Nationaal Hanzemuseum staat, ingericht volgens het Museo Diffuso-concept en ingebed in een sterk netwerk van samenwerkende Hanzesteden. In Kampen leveren we onze parel met het museum rond de IJsselkogge.
Een situatie waarin iedere stad zijn eigen verhaal vertelt, maar bezoekers het grotere geheel ervaren. En vooral: dat de Hanze niet alleen een historisch begrip is, maar iets wat leeft.
Het ultieme doel? Dat iedere Nederlander weet wat de Hanze is, welke rol die heeft gespeeld in onze geschiedenis, en waarom dat verhaal ook vandaag nog relevant is.
Wil je deze inzichten ook voor jouw gemeente? Team Strategie en Onderzoek gaat graag voor je aan de slag. Afhankelijk van de wensen en de bestaande informatie geven we een offerte af voor het aantal uur dat wij hiervoor nodig hebben. Neem contact op.
